In de radio- en televisiewereld zijn alle taken strikt verdeeld. Als de presentator presenteert, is de cameraman aan het filmen. Ook achter de schermen zijn de taken goed van elkaar gescheiden. Als producer ben je de onmisbare spin in het web achter de schermen van televisie- en radioprogramma's. Je bent een organisatorische duizendpoot en daarmee eigenlijk een voor het publiek onzichtbare manager.

Bart Rademakers, producer bij een productiebedrijf voor radiocommercials:
"Werkelijk alles wat nodig is om een radiocommercial te maken wordt door mij geregeld. Niet alleen organiseer ik dat er een geluidsstudio beschikbaar is, ik zorg er tevens voor dat er mensen zijn die de commercial inspreken. Ook overleg ik met het reclamebureau welke muziek 'eronder komt' en handel ik meteen de rechten en honoraria af."

Wat doet een producer?

• Als producer (ook wel productieleider genoemd) ben je hoofdzakelijk bezig met het organiseren van audiovisuele producties: je zorgt voor de benodigde faciliteiten, materialen en mensen. Je bent daarbij zowel organisator als budget- en tijdsbewaker.
• Bij aanvang van een productie ga je samen met het team na, of een productie financieel en organisatorisch haalbaar is.
• Op basis van de plannen en ideeën van de producent en regisseur stel je een productieschema op. Aan de hand van dat schema regel je alles wat nodig is om de productie tot stand te laten komen.
• Je voert administratieve werkzaamheden uit die bij de productieplanning horen.
• Je bewaakt de begroting. Wanneer er te veel of te weinig wordt uitgegeven, geef je dit aan.
• Je bewaakt de voortgang en bespreekt eventuele problemen met de regisseur. Je zoekt waar mogelijk ook naar oplossingen.
• Je vergadert met opdrachtgevers en productieteams en je hebt veel contacten met verschillende partijen.

Rollen

• Regelneef, je doet niets anders dan organiseren, overleggen en afspreken.
• Probleemoplosser, wanneer zich onvoorziene situaties zich voordoen, draag jij een goede oplossing aan.
• Vertaler, je bent doorlopend bezig met de vraag hoe je de wensen van de creatieven kunt omzetten naar haalbare acties. Als de regisseur op het allerlaatste moment toch een regenbui in beeld wil hebben, kan jij dat dan binnen de tijd en binnen het budget regelen?
• Bewaker, je houdt toezicht op de productieplanning en het budget.

Waar werk je als producer?

Als productieleider ben je werkzaam bij of voor regionale, publieke of commerciële radio- of televisiestations. Je kunt ook werken bij televisie/filmproductiemaatschappijen. Veel producers werken op project- of freelance basis. Opdrachtgevers zijn dan reclamebureaus of productiebedrijven. In dat geval werk je samen met zogenaamde creatieven: medewerkers die voor ideeën zorgen en scenario's schrijven.

Wat is je plaats in de organisatie?

Je werkt samen met de uitvoerend producent die de dagelijkse leiding heeft over de eindredactie, de productieleiding en de regie. Vanuit je functie heb je veel contact met de partijen die diensten en producten leveren die nodig zijn voor de productie. Denk aan locaties, materialen, personeel, infrastructuur zoals gas, water en licht, decors, vergunningen, enzovoorts. In sommige gevallen geef je leiding aan productiemedewerkers/assistenten.

Wie is je baas?

Of je nu in loondienst bent of als freelancer werkt, je werkt altijd voor een producent. Dat is de overkoepelende 'manager' die het grote geheel van een productie aanstuurt. Deze stuurt bijvoorbeeld ook de regisseur aan.

Welke competenties moet je in huis hebben?

• Stressbestendigheid, er wordt van je verwacht dat je binnen een bepaalde tijd en met een beperkt budget een productie realiseert. Je bent daarbij van veel mensen afhankelijk.
• Communicatieve vaardigheden, je bent de hele dag van alles aan het regelen. Je bent doorlopend aan het overleggen en afstemmen. Je hebt de medewerking van allerlei mensen nodig om je doelen te bereiken.
• Technisch inzicht, je werkt veelal met camera-, licht- en geluidsmensen samen en moet in staat zijn hun technische vragen en problemen te vertalen naar praktische of creatieve oplossingen.
• Organisatorisch vermogen, je moet hoofdlijnen in de gaten kunnen houden en snel kunnen beslissen. Wanneer problemen ontstaan, moet je die voortvarend kunnen oplossen.
• Zelfstandig, je bent verantwoordelijk voor een productie en het bewaken van een budget en moet in veel gevallen zelfstandig beslissen of initiatief nemen.

Wat onderscheidt een top-producer van een gewone producer?

Een top-producer is succesvol in het uitvoeren van grote en complexe projecten en werkt samen met vooraanstaande producenten. Denk aan een productie zoals Idols, waarbij televisie werd gecombineerd met interactie met het publiek, bijvoorbeeld via een sms-actie.

Hoe word je producer?

De Nederlandse Film en Televisie Academie (NFTA), een onderdeel van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, heeft een vierjarige hbo-opleiding met acht afstudeerrichtingen, waaronder 'productie'. Jaarlijks wordt bij deze richting een klein aantal studenten toegelaten. Je wordt opgeleid tot producer, uitvoerend producent of productieleider. De aanmeldingsprocedure omvat een gesprek met een toelatingscommissie waarbij je je eigen werk moet kunnen laten zien.

Verder kun je bij de Media Academie in Hilversum losse cursussen volgen.

Voorbeeldloopbaan

Jeffrey van Oldshoorn begon tien jaar geleden als stagiair bij RTL. Hij verzorgde de schriftelijke communicatie rondom een nieuw televisieprogramma over cruiseschepen. Omdat hij nauw samenwerkte met het productieteam, werd zijn interesse voor het productiewerk gewekt. Hij volgde drie cursussen aan de Media Academie. Daarna heeft hij zich ingeschreven bij de Nederlandse Televisieacademie, waar hij na een strenge selectie werd toegelaten. Na zijn studie heeft hij enkele jaren gewerkt voor drie verschillende productiemaatschappijen. Onlangs is hij voor zichzelf begonnen. Hij produceert nu in opdracht van commerciële en publieke omroepen informatieve programma's en levert daarnaast via een nieuw bedrijfje formats (ideeën voor nieuwe televisieprogramma's).

Caspar Duindorp, producer bij sportprogramma:
"Afgelopen jaar heb ik de dagelijkse productie van televisie-uitzendingen van de Tour de France verzorgd. Dat is ontzettend leuk, want je zit met een team van tientallen mensen op allerlei locaties. Ik heb bijvoorbeeld de reis voorbereid. Je bent echt een manusje van alles: ik moest één van de campers besturen, het reisschema bijhouden en de locaties voorbereiden."

Wat ga je verdienen?

In loondienst, bij een productiebedrijf, levert een baan als producer voor een beginner ca. € 2.600 per maand op. Wanneer je op freelance basis werkt, wordt het inkomen verdiend met een zogenaamde mark up: een percentage van de totale projectsom. Bij een commercial van € 60.000 kan de mark up vastgesteld zijn op bijvoorbeeld twintig procent. Tegenover deze wat hogere verdienste staat de onzekerheid dat er niet altijd werk is. Er zijn wel veel mogelijkheden om vacatures en tijdelijke projecten te vinden.

Wat zijn je carrièremogelijkheden?

Van de studenten die afstuderen aan de Film en Televisie Academie (NFTA) heeft het overgrote deel (78 procent) direct een baan. De Academie staat hoog aangeschreven en oud-studenten zijn vaak betrokken bij film- of televisieproducties die (inter)nationale prijzen winnen. Met een diploma van een andere (kunstzinnige) opleiding - zoals de Academie voor Beeldende Kunsten - is de kans op het vinden van een baan aanzienlijk kleiner.

Welke beroepen lijken er op?

• Producent
• Productiemanager
• Opnameleider
• Locatiemanager

Aanbevolen websites

• Gegevens van freelancers op televisiegebied vind je in deze online database. Producers, cameramensen, technici, opnameleiders kunnen hier hun gegevens achterlaten of zoeken naar opdrachtgevers. De site biedt de mogelijkheid om via een agenda te laten zien wanneer je als freelancer wel en niet beschikbaar bent. Handig voor opdrachtgevers!
• De Vereniging van Nieuwe Film- en Televisiemakers heeft een uitgebreid portal waar je veel informatie kunt vinden over het beroep en de AV-branche. Ook vind je daar een overzicht van de belangrijkste brancheorganisaties, waarvan er erg veel zijn in de AV-sector.
• Erg leuk en leerzaam bovendien is een dagje televisiemaken. Het biedt je de kans om aan de slag te gaan in een echte Hilversumse studio onder professionele begeleiding.